Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου κατέθεσε τις θέσεις του προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με τη ρύθμιση για τις μηδενικές και αρνητικές τιμές στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, επισημαίνοντας ότι οι μονάδες βιοαερίου πρέπει να αντιμετωπιστούν με ειδικό τρόπο, λόγω της συνεχούς λειτουργίας και του περιβαλλοντικού τους ρόλου.
Η ρύθμιση για τη χορήγηση λειτουργικής ενίσχυσης σε περιόδους μηδενικής τιμής εκκαθάρισης αγοράς αποτελεί θετική εξέλιξη. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει πλήρως τις ιδιαιτερότητες του κλάδου, ιδίως ως προς τις αρνητικές τιμές και τις αναγκαστικές περικοπές παραγωγής.
Οι μονάδες βιοαερίου δεν είναι απλώς σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι εγκαταστάσεις συνεχούς λειτουργίας, οι οποίες διαχειρίζονται οργανικά, κτηνοτροφικά, πτηνοτροφικά, χοιροτροφικά και αγροτοβιομηχανικά απόβλητα, παράγουν ελεγχόμενη ανανεώσιμη ενέργεια και επιστρέφουν στη γεωργία χωνεμένο υπόλειμμα με εδαφοβελτιωτικές ιδιότητες.
Λόγω της φύσης της αναερόβιας χώνευσης, οι μονάδες αυτές δεν μπορούν να διακόπτουν ή να περιορίζουν απότομα τη λειτουργία τους χωρίς τεχνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Ακόμη και όταν δεν εγχέουν ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο, εξακολουθούν να επιβαρύνονται με ανελαστικό κόστος λειτουργίας, διαχείρισης πρώτων υλών, προστασίας εξοπλισμού και διατήρησης της εγκατάστασης σε ασφαλή κατάσταση.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε από τη Deloitte για λογαριασμό του Συνδέσμου και θα παρουσιαστεί αναλυτικά το επόμενο διάστημα, το σταθμισμένο λειτουργικό κόστος παραγωγής των μονάδων βιοαερίου για το 2024 εκτιμάται σε 190,58 €/MWh, χωρίς τόκους και αποσβέσεις. Το κόστος αυτό υφίσταται σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από τη δυνατότητα έγχυσης της παραγόμενης ενέργειας στο δίκτυο.
Ο ΕΣΠΑΒ σημειώνει ότι η προσωρινή προσαύξηση της τιμής αναφοράς κατά 25% βελτίωσε μερικώς την οικονομική εικόνα του κλάδου, χωρίς όμως να καλύπτει τη σημερινή πίεση από το αυξημένο λειτουργικό κόστος, τις αρνητικές τιμές και τις περικοπές. Ενδεικτικά, μέχρι τις 5/6/2026 είχαν καταγραφεί 199 ώρες μηδενικών τιμών και 242 ώρες αρνητικών τιμών, ενώ μετά την ανακοίνωση της πρόθεσης ρύθμισης καταγράφηκαν 7 ώρες μηδενικών και 72,5 ώρες αρνητικών τιμών.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει ουσιαστικό. Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι η αποσπασματική αντιμετώπιση των μηδενικών τιμών δεν επαρκεί για την προστασία των μονάδων βιοαερίου, οι οποίες παρέχουν κρίσιμες υπηρεσίες στο ενεργειακό σύστημα, στην αγροτική παραγωγή και στο περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό, ο ΕΣΠΑΒ ζητά:
- Ειδική εξαίρεση των μονάδων βιοαερίου από την απώλεια λειτουργικής ενίσχυσης λόγω μηδενικών ή αρνητικών τιμών, καθώς πρόκειται για μονάδες βάσης, ελεγχόμενης παραγωγής και συνεχούς λειτουργίας.
- Αποζημίωση των μονάδων όταν περιορίζονται ή διακόπτονται χωρίς υπαιτιότητα του παραγωγού, κατ’ ελάχιστον με βάση το σταθμισμένο λειτουργικό κόστος παραγωγής, το οποίο για το 2024 εκτιμάται σε 190,58 €/MWh.
- Μόνιμη αναπροσαρμογή και επανεκτίμηση της λειτουργικής ενίσχυσης, τουλάχιστον στα σημερινά επίπεδα, ώστε να λαμβάνονται υπόψη το πραγματικό κόστος λειτουργίας, οι συνθήκες της αγοράς και ο ειδικός περιβαλλοντικός ρόλος των μονάδων.
Πέραν της ενεργειακής τους συμβολής, οι μονάδες βιοαερίου παρέχουν περιβαλλοντικές υπηρεσίες που δεν αποτυπώνονται επαρκώς στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Διαχειρίζονται ετησίως πάνω από 4.000.000 m³ οργανικών αποβλήτων, συμβάλλουν στην παστερίωση περίπου 2.000.000 m³ ζωικής προέλευσης αποβλήτων και παράγουν χωνεμένο υπόλειμμα που μειώνει την εξάρτηση της γεωργίας από συμβατικά λιπάσματα υψηλού ενεργειακού και ανθρακικού αποτυπώματος.
Η διατήρηση της βιωσιμότητας των υφιστάμενων μονάδων είναι κρίσιμη και για την ανάπτυξη του βιομεθανίου στη χώρα. Οι μονάδες βιοαερίου αποτελούν τη φυσική βάση για τη μετάβαση σε παραγωγή και έγχυση βιομεθανίου στα δίκτυα φυσικού αερίου. Εάν ο κλάδος αποδυναμωθεί οικονομικά λόγω αρνητικών τιμών, περικοπών ή ανεπαρκούς αποζημίωσης, θα υπονομευθεί και η δυνατότητα επίτευξης των εθνικών στόχων για το βιομεθάνιο.
Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου ζητά από το ΥΠΕΝ να εξετάσει άμεσα συμπληρωματική ειδική πρόβλεψη για τις μονάδες βιοαερίου, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας τους με όρους τεχνικής ασφάλειας, οικονομικής βιωσιμότητας και περιβαλλοντικής προστασίας.
