Η European Biogas Association (EBA) δημοσίευσε την 15η έκδοση της ετήσιας Στατιστικής Έκθεσης, της πλέον ολοκληρωμένης αποτύπωσης της αγοράς βιοαερίου και βιομεθανίου στην Ευρώπη. Τα στοιχεία της περιόδου 2024–2025 αναδεικνύουν ότι τα βιοαέρια αποτελούν στρατηγικό πυλώνα για την ενεργειακή ανεξαρτησία και την απανθρακοποίηση της ΕΕ, την ώρα που η παρατεταμένη ρυθμιστική αβεβαιότητα «φρενάρει» την απαιτούμενη επιτάχυνση επενδύσεων και έργων.
Σε μια περίοδο όπου η κατανάλωση φυσικού αερίου στην ΕΕ-27 φτάνει τα 332 bcm και οι εισαγωγές παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα (273 bcm), η EBA τονίζει ότι είναι αναγκαίο να αυξηθεί η παραγωγή ανανεώσιμων αερίων. Ταυτόχρονα, η διαθέσιμη «ελεγχόμενη» ισχύς παραγωγής στην ΕΕ έχει μειωθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία: από 424 GW το 2012 σε περίπου 380 GW το 2023, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για ευέλικτες και καθαρές λύσεις, ικανές να στηρίζουν το σύστημα όταν η παραγωγή από τις υπόλοιπες ΑΠΕ (ήλιο και άνεμο) είναι χαμηλή.
Η συνολική παραγωγή βιοαερίου και βιομεθανίου στην Ευρώπη σημείωσε μια μικρή αύξηση, φτάνοντας τα 22 bcm το 2024 από 21,7 bcm το 2023, με την ΕΕ-27 να καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής. Το βιομεθάνιο εξακολουθεί να είναι ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος κλάδος: η παραγωγή του ανήλθε σε 5,2 bcm (εκ των οποίων 4,3 bcm στην ΕΕ-27), ενώ η εγκατεστημένη δυναμικότητα στις αρχές του 2025 έφτασε τα 7 bcm/έτος. Στο τέλος του 2024, στην Ευρώπη λειτουργούσαν 1.620 μονάδες παραγωγής βιομεθανίου, 111 περισσότερες σε σχέση με το 2023, και έως το 2030, έχουν ήδη εξασφαλιστεί ιδιωτικές επενδύσεις ύψους 28,4 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο digestate: το 2024 παρήχθησαν 25 Mt (DM), με δυνατότητα υποκατάστασης έως και 17% των αζωτούχων λιπασμάτων της ΕΕ σήμερα, και προοπτική να ξεπεράσει το 65% έως το 2040, υπό την προϋπόθεση ότι θα αναπτυχθούν οι κατάλληλες αλυσίδες αξιοποίησης και οι αντίστοιχες πολιτικές.
Η EBA τονίζει ότι, για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των βιοαερίων, χρειάζεται καλύτερος συντονισμός ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη-μέλη, μέσα από πολιτικές που είναι συνεκτικές, προβλέψιμες και αποτελεσματικές.
Για την Ελλάδα, η έκθεση σκιαγραφεί έναν κλάδο βιοαερίου που έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω αγροτικών μονάδων, με την παραγωγή να βασίζεται κατά κύριο λόγο σε αγροτικά υπολείμματα και υποπροϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων. Ωστόσο, παρά τη θετική πορεία, η σταθερή και οικονομικά αποδοτική λειτουργία δεν είναι καθόλου δεδομένη: το κόστος και η διαθεσιμότητα της πρώτης ύλης, ιδίως όταν απαιτούνται μεταφορές από μεγαλύτερες αποστάσεις, εξακολουθούν να αποτελούν βασικό περιορισμό.
Την ίδια στιγμή, στο βιομεθάνιο υπάρχει πλέον σαφής κατεύθυνση και στόχευση, αλλά το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η έγκαιρη εξειδίκευση των κανόνων εφαρμογής, ώστε να διαμορφωθεί ένα προβλέψιμο πλαίσιο που θα επιτρέψει να προχωρήσουν ώριμες επενδύσεις. Παράλληλα, το χωνεμένο υπόλειμμα των μονάδων αναδεικνύεται ως πρόσθετο συγκριτικό πλεονέκτημα για την ελληνική αγορά, ως εδαφοβελτιωτικό και βιολίπασμα, με περιθώριο σημαντικά μεγαλύτερης αξιοποίησης όσο ωριμάζουν οι αλυσίδες διάθεσης, οι προδιαγραφές και οι διαδικασίες πιστοποίησης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο HABIO-ΕΣΠΑΒ έχει επισημάνει τους τελευταίους μήνες ότι χωρίς σταθερούς και λειτουργικούς κανόνες η ανάπτυξη κινδυνεύει να ανασταλεί. Ζητά τη συνέχιση της μεταβατικής ενίσχυσης (+25% στην τιμή αναφοράς) έως το 2028, έως ότου αντιμετωπιστούν μόνιμα ζητήματα που πλήττουν τη βιωσιμότητα των μονάδων, όπως οι μηδενικές/αρνητικές τιμές που οδηγούν σε πρακτική «εξαΰλωση» της αποζημίωσης, οι επιπτώσεις της διακοψιμότητας και τεχνικές στρεβλώσεις στον τρόπο εκκαθάρισης και υπολογισμού της αποζημίωσης. Επιπλέον, υπογραμμίζεται η ανάγκη για ένα καθαρό πλαίσιο στήριξης και μετάβασης προς το βιομεθάνιο, καθώς και για πιο έμπρακτη αναγνώριση του ρόλου των μονάδων βιοαερίου ως κρίσιμης υποδομής διαχείρισης τεράστιου όγκου οργανικών αποβλήτων, με συνεπέστερη εφαρμογή στην πράξη αρχών όπως το «ο ρυπαίνων πληρώνει».
Η Στατιστική Έκθεση του EBA είναι διαθέσιμη για τα μέλη του ΕΣΠΑΒ
